Uitgebreide schattingen rondom een zombillion en de impact daarvan op economieën

De term ‘zombillion’ is relatief nieuw in de financiële en economische discussie, en verwijst naar een hypothetische situatie waarin een significant aantal bedrijven, ondanks dat ze technisch failliet zijn of geen winst meer maken, kunstmatig in leven worden gehouden door schuldenherstructurering, overheidssteun of andere vormen van financiële interventie. Deze ‘zombiebedrijven’ putten middelen uit de economie die anders zouden kunnen worden gebruikt voor productieve investeringen, innovatie en groei. Het bestaan van een aanzienlijk aantal dergelijke bedrijven kan een rem zetten op de economische vitaliteit en de toewijzing van kapitaal verstoren.

De opkomst van ‘zombillion’ bedrijven is vaak een gevolg van langdurige perioden van lage rentevoeten en een soepel monetair beleid, waardoor bedrijven met zwakke financiële posities toch toegang tot krediet behouden. Dit maakt het mogelijk om verliezen te dekken en operaties voort te zetten, ook al zijn ze niet levensvatbaar op de lange termijn. De gevolgen voor de economie kunnen verregaand zijn, waaronder verminderde productiviteitsgroei, hogere werkloosheid en een verminderde allocatie van kapitaal naar efficiëntere bedrijven en sectoren.

De Oorzaken van het ‘Zombillion’ Fenomeen

Er zijn verschillende factoren die bijdragen aan de opkomst van ‘zombillion’ bedrijven. Een van de belangrijkste is de langdurige periode van lage rentevoeten die volgde op de financiële crisis van 2008. Deze lage rentevoeten maakten het voor bedrijven gemakkelijker om schulden aan te gaan en af te lossen, ook al waren hun kasstromen zwak. Dit creëerde een omgeving waarin bedrijven met zwakke fundamentals konden overleven en zelfs uitbreiden, ondanks hun gebrek aan concurrentievermogen. Een andere factor is de toegenomen bereidheid van banken en andere financiële instellingen om bedrijven in financiële moeilijkheden te herfinancieren, uit angst voor verliezen op hun leningen.

Daarnaast speelt overheidsinterventie een belangrijke rol. Overheden hebben vaak pakketten van steunmaatregelen ingevoerd om bedrijven te redden die in moeilijkheden verkeren, met name tijdens economische recessies. Hoewel deze maatregelen bedoeld zijn om banen te beschermen en de economie te stabiliseren, kunnen ze er ook toe leiden dat ‘zombiebedrijven’ in leven worden gehouden die anders zouden zijn failliet gegaan. Dit kan de economische efficiëntie verminderen en de concurrentie verstikken. Het is belangrijk te erkennen dat het probleem niet alleen in één sector voorkomt, maar zich over verschillende industrieën verspreidt, waardoor de impact op de economie breder wordt.

De Rol van Schuldherstructurering

Schuldherstructurering, het proces waarbij de voorwaarden van een lening worden gewijzigd, is een veelgebruikte techniek om bedrijven in financiële moeilijkheden te helpen. Hoewel het nuttig kan zijn om bedrijven een adempauze te geven en hen in staat te stellen hun financiën te herstellen, kan het ook leiden tot het in leven houden van ‘zombiebedrijven’. Wanneer schuldeisers bereid zijn om de aflossingsvoorwaarden te versoepelen of de rente te verlagen, wordt het voor bedrijven gemakkelijker om hun schulden te betalen, ook al zijn ze niet in staat om voldoende winst te genereren. Dit kan de noodzaak om drastische maatregelen te nemen, zoals bezuinigingen of faillissement, uitstellen en de problemen alleen maar verergeren op de lange termijn.

Indicator	Waarde
Percentage ‘zombiebedrijven’ (schatting)	10-15%
Gemiddelde schuldenlast ‘zombiebedrijven’	3-5x EBITDA
Productiviteitsgroei (beïnvloed door ‘zombillion’)	-0.5% tot -1.5% per jaar
Impact op investeringen	Vermindering van 5-10%

De tabel geeft een indicatie van de omvang van het probleem en de potentiële impact op de economie. De geschatte percentages en waarden zijn indicatief en kunnen variëren afhankelijk van de economische context en sector.

De Impact op Productiviteitsgroei

Een van de meest zorgwekkende gevolgen van het ‘zombillion’ fenomeen is de negatieve impact op de productiviteitsgroei. ‘Zombiebedrijven’ zijn vaak minder productief dan gezonde bedrijven, omdat ze minder geneigd zijn te investeren in innovatie, nieuwe technologieën en de ontwikkeling van hun personeel. Ze zijn vaak afhankelijk van het behouden van bestaande marktaandelen en het minimaliseren van kosten in plaats van het nastreven van groei en efficiëntie. Dit resulteert in een lagere algehele productiviteitsgroei in de economie, wat op zijn beurt de groei van de levensstandaard remt.

Bovendien belemmeren ‘zombiebedrijven’ de allocatie van middelen naar efficiëntere bedrijven. Omdat ze kunstmatig in leven worden gehouden, concurreren ze met gezonde bedrijven om kapitaal, arbeid en marktaandelen. Dit kan de groei van innovatieve en productieve bedrijven belemmeren en de economische structuur verzachten. Het is cruciaal om een omgeving te creëren waarin kapitaal efficiënt wordt toegewezen aan de meest productieve bedrijven, om de economische groei en welvaart te stimuleren.

• Verminderde investeringen in R&D door ‘zombiebedrijven’.
• Lagere lonen en arbeidsomstandigheden in ‘zombiebedrijven’.
• Verminderde concurrentie en innovatie.
• Verhoogd risico op economische instabiliteit.

De opsomming illustreert de bredere gevolgen van het ‘zombillion’ fenomeen, die verder reiken dan alleen de productiviteitsgroei. Het is belangrijk om deze risico’s te erkennen en maatregelen te nemen om de negatieve effecten te mitigeren.

De Rol van Monetair Beleid

Het monetair beleid van centrale banken speelt een cruciale rol bij de vorming van het ‘zombillion’ landschap. Een langdurige periode van lage rentevoeten, zoals we hebben gezien na de financiële crisis van 2008, kan de voorwaarden scheppen waarin ‘zombiebedrijven’ kunnen overleven en zelfs floreren. Lage rentevoeten maken het gemakkelijker voor bedrijven om schulden aan te gaan en af te lossen, waardoor ze in staat zijn om verliezen te dekken en operaties voort te zetten, ook al zijn ze niet levensvatbaar op de lange termijn. Dit creëert een moreel risico, waarbij bedrijven minder geneigd zijn om risico's te vermijden, in de veronderstelling dat ze gered zullen worden als ze in de problemen komen.

Bovendien kan een te soepel monetair beleid de allocatie van kapitaal verstoren. Wanneer rentevoeten laag zijn, zijn beleggers op zoek naar hoger rendement, wat kan leiden tot een stroom van kapitaal naar risicovollere beleggingen, waaronder ‘zombiebedrijven’. Dit kan de waarde van deze bedrijven kunstmatig opdrijven en hun vermogen om in leven te blijven vergroten. Het is belangrijk voor centrale banken om een evenwicht te vinden tussen het stimuleren van de economische groei en het voorkomen van de vorming van ‘zombiebedrijven’.

De Grenzen van Kwantitatieve Verruiming

Kwantitatieve verruiming (QE), een beleidsinstrument waarbij centrale banken activa opkopen om de geldhoeveelheid te vergroten, heeft ook bijgedragen aan het ‘zombillion’ fenomeen. Door de rentevoeten te verlagen en de liquiditeit te verhogen, heeft QE het voor bedrijven gemakkelijker gemaakt om toegang te krijgen tot krediet, zelfs als ze zwakke financiële posities hebben. Hoewel QE effectief kan zijn in het stabiliseren van de economie tijdens crises, kan het ook onbedoelde gevolgen hebben, zoals het in leven houden van ‘zombiebedrijven’ en het verstoren van de allocatie van kapitaal.

1. Lage rentevoeten stimuleren schuldgedrag.
2. Kwantitatieve verruiming verhoogt liquiditeit.
3. Overheidssteun creëert moreel risico.
4. Gebrek aan structurele hervormingen verergert het probleem.

De genummerde lijst toont de keten van gebeurtenissen die hebben geleid tot de opkomst van ‘zombiebedrijven’. Het is cruciaal om deze factoren te begrijpen om effectieve beleidsmaatregelen te kunnen ontwikkelen.

Internationale Vergelijkingen en Best Practices

Het ‘zombillion’ fenomeen is niet beperkt tot één land of regio. Verschillende economieën over de hele wereld, waaronder Japan, Europa en de Verenigde Staten, hebben te maken gehad met de opkomst van ‘zombiebedrijven’. Japan, bijvoorbeeld, heeft al jarenlang te kampen met een hoge concentratie van ‘zombiebedrijven’, als gevolg van een langdurige periode van lage economische groei en een beleid van het ondersteunen van zwakke bedrijven. In Europa heeft de eurocrisis geleid tot een toename van ‘zombiebedrijven’ in landen met hoge schuldenlasten.

De ervaringen van andere landen kunnen waardevolle lessen opleveren over hoe het ‘zombillion’ fenomeen kan worden aangepakt. Een van de belangrijkste lessen is dat het essentieel is om een sterke en onafhankelijke toezichthouder te hebben die banken en andere financiële instellingen kan dwingen om hun leningen zorgvuldig te beoordelen en te zorgen voor voldoende kapitaalbuffers. Daarnaast is het belangrijk om structurele hervormingen door te voeren die de concurrentie bevorderen en de economische efficiëntie verhogen. Dit kan onder meer het vereenvoudigen van regelgeving, het bevorderen van innovatie en het investeren in onderwijs en onderzoek omvatten.

De Toekomst van ‘Zombillion’ en de Noodzaak van Structurele Hervormingen

De toekomst van het ‘zombillion’ fenomeen is onzeker, maar het is duidelijk dat het een aanhoudend risico vormt voor de wereldeconomie. Naarmate de rentevoeten beginnen te stijgen en de economische omstandigheden verslechteren, zullen ‘zombiebedrijven’ het steeds moeilijker krijgen om te overleven. Dit kan leiden tot een golf van faillissementen en banenverlies, wat de economische groei verder kan remmen. Het is daarom cruciaal dat overheden en centrale banken nu actie ondernemen om de negatieve effecten van het ‘zombillion’ fenomeen te mitigeren.

Dit vereist een combinatie van beleidsmaatregelen, waaronder het verstrengen van het monetair beleid, het bevorderen van structurele hervormingen en het versterken van het financieel toezicht. Het is ook belangrijk om te erkennen dat het niet altijd mogelijk is om ‘zombiebedrijven’ te redden en dat soms het beste voor de economie is om ze te laten failliet gaan. Een gezonde economie vereist een dynamische en efficiënte allocatie van middelen, en dit kan alleen worden bereikt door het toestaan van faillissementen van bedrijven die niet levensvatbaar zijn. De focus moet liggen op het creëren van een omgeving waarin nieuwe en innovatieve bedrijven kunnen ontstaan en groeien, in plaats van het kunstmatig in leven houden van bedrijven die hun kansen hebben gemist.